Τετάρτη, 9 Μαΐου 2012

Αυτό είναι ψεύτικο!

Του Κώστα Τσικνή


"Το 1999 κάποιος φίλος έβαλε στο χέρι μου ένα μάτι από κούκλα. Η εικαστική δουλειά μου αρχίζει από αυτή τη χειρονομία, που ερμήνευσα συμβολικά και το πνεύμα της τήρησα έκτοτε σταθερά ως διαδικασία, με ένα δίκτυο ανθρώπων που μου προμηθεύουν ό,τι ξέρουν πως ζητώ και με τη δέσμευση να τους “επιστρέψω” την καλλιτεχνική του αξιοποίηση. Όσο κι αν ο όγκος της φαίνεται σήμερα υπερβολικός (λόγω εργασιομανίας), πολύ μεγαλύτερο μέρος λανθάνει στις συναρπαστικές φάσεις που προηγούνται της υλοποίησης: στην αναζήτηση των υλικών, τις συνεργασίες για κατασκευές υποδομής, τις συνθήκες δοσοληψιών με τους αποδέκτες. Εξάλλου, αισθάνομαι “εκτελεστής” του κάθε έργου, όχι “δημιουργός” του. Βάση των πάντων είναι η συνδρομή τυχαιότητας, χρηστικών δεδομένων και “έμμονων ιδεών”, όπως η καταστατική διάσταση του βλέμματος και η ύπαρξη ενός κόσμου που ζει βαθιά μέσα ή δίπλα μας με αυτάρκεια καίτοι δυσκολευόμαστε να παρακολουθήσουμε: άφθονα ανθεκτικά κι αεικίνητα μικροσκοπικά ζωύφια που ξέρει όποιος έχει επαφή με τη φύση (“ζούμπερα” τα λένε στον τόπο μου) και θεμελιώδεις ιστορίες που συγκινούν όποιον διατηρεί κάποια σχέση με την παράδοση (π.χ. παραμύθια).


Μετά από μερικούς πίνακες που έφτιαξα αρχικά σε καμβά με χρωματιστά αμμοκονιάματα και κόλλα, καταπιάστηκα με έργα όπου έπαιζε λειτουργικό ρόλο η πλαισίωση και η γλυπτική διάσταση των θεμάτων: κουτιά με φατνώματα όπου παίρνουν θέση τα μοτίβα, από λογής έτοιμα υλικά, όλα με διακοσμητικό πνεύμα. Η συνειρμική σειρά είναι απλή: κουτί (όρια), στολίδι (κόσμος), ένταξη (τοποθέτηση). Άλλοτε αφετηρία είναι μικρογραφίες που αναπτύσσονται σε μεγαλύτερα έργα (όπως ξεκίνησε όλη αυτή η υπόθεση) κι άλλοτε το αντίστροφο. Οι μικρογραφίες κατασκευάζονται σε πλήθος ικανό να προσφέρει την απόλυτη ψευδαίσθηση της “βιομηχανικής” παραγωγής και να χαριστούν σε φίλους με επετειακές αφορμές. Ανάλογη διάθεση με ώθησε και στην κατασκευή κοσμημάτων, ημερολογίων, κουτιών από χαρτί, πλεξιγκλάς κ.λπ.

Η τεχνική που κυρίως ακολουθώ είναι από κάθε άποψη μικτή ως προς τα υλικά και τις μεθόδους σύνθεσης (χάρτινα, πλαστικά και ξύλινα “τελάρα”, τρυπήματα, κοπιδιάσματα, επιχρωματισμοί φωτοτυπιών, εκτυπώσεις, φωτογραφίσεις κ.ά.), ενώ η τεχνοτροπία κινείται μεταξύ μινιμαλισμού και αξιοποίησης στοιχείων “cult”. Η κύρια παραγωγή μου είναι κολοριστική (με προσφυγή σε φωσφορούχα και συχνά αδοκίμαστα χρώματα), και για λόγους “ανακουφιστικούς” μονάχα καταφεύγω περιοδικά στο ασπρόμαυρο σχέδιο.


Πέρα από τα επίμονα διακοσμητικά θέματα (μάτια και ζωύφια), αναπτύσσω μυθικούς κύκλους, πλήρεις ή ημιτελείς, που μου προσκομίζουν τόσο τους βασικούς ήρωες (αφηγητής, αρχέτυπο ζευγάρι, ανθρώπινα στερεότυπα κ.λπ.) όσο και τα σκηνικά (βιωματικά στιγμιότυπα, γιορτές, εξιστορήσεις κ.λπ.). Έτσι, πάνω από κάθε ιδέα επικάθεται μια ατομική παράσταση που εκβάλλει σε μια εικόνα ποικιλότροπα προσλήψιμη από τον θεατή. Τα παιδιά έχω παρατηρήσει πως είναι οι πιο ενθουσιώδεις αποδέκτες. Αντιδρούν με θέρμη στην αναγνωρισιμότητα. Με τη γλωσσική της παρασήμανση, μια Κινέζα φίλη το διατύπωσε χαρακτηριστικά σε κάποια έκθεση: “Αυτό είναι ψεύτικο!” - Πλήρης ευστοχία."

Παρασκευή, 2 Μαρτίου 2012

Νάκος Πανουργιάς

Γιος του οπλαρχηγού Πανουργιά. Γεννήθηκε στην Άμφισσα το 1801 και πέθανε επίσης στην Άμφισσα το 1863. Σε ηλικία 23 ετών ήταν κιόλας αρχηγός Ελλήνων πολεμιστών. Νεαρός διακρίθηκε στην ένδοξη μάχη των Βασιλικών, στο πλευρό του πατέρα του και τον διαδέχθηκε στην αρχηγία του σώματός του.
Κατά τον Ιούλιο του 1824 μεγάλη στρατιά υπό τον Αμπάζ Πασά ξεκίνησε από την Λαμία για να αλώσει την Άμφισσα. Ο γέρο-Πανουργιάς γνωμάτευσε να καταλάβουν την Άμπλιανη και ο Νάκος Πανουργιάς εκστράτευσε αμέσως με 700 άνδρες.
Σύντομα έσπευσαν και οι Γ. Δράκος, Γιώτης Δαγκλής, Σκαλτσάς, Κίτσος Τζαβέλας, Παναγιωτάκης Νοταράς, Περραιβός και Καραϊσκάκης με όσους άνδρες μπορούσαν και άρχισαν να οχυρώνονται.
Η πιο επικίνδυνη θέση ήταν αυτή της Κούλιας και ο Νάκος Πανουργιάς δεν δεχόταν με τίποτα να την παραχωρήσει σε άλλον. Η μάχη άρχισε από το πρωί με την ανατολή του ηλίου και συνεχίσθηκε μέχρι την νύχτα.
Οι Τούρκοι, πολυπληθέστεροι των Ελλήνων, προσέβαλλαν με τηλεβόλα όπλα τη θέση Κούλια. Μέχρι το απόγευμα η μάχη ήταν αμφίρροπη, όπου έφτασε βοήθεια στον Νάκο Πανουργιά από την Άμφισσα.
Η αριστερή και η κεντρική πτέρυγα των εχθρών άρχισε να υποχωρεί και μόνο η δεξιά πτέρυγα που πολιορκούσε τον Πανουργιά άντεχε. Όμως όταν άρχισε να πέφτει η νύχτα υποχώρησε και αυτή.
Τότε πρώτος ο Κίτσος Τζαβέλας βγήκε από τους προμαχώνες ξιφήρης και τον ακολούθησε και ο Πανουργιάς και άρχισαν να καταδιώκουν τον εχθρό, παίρνοντας λάφυρα δύο κανόνια, πολλά όπλα και πολεμοφόδια, άλογα και όλες τις αποσκευές του Αρχιστράτηγου Αμπάζ Πασά, ο οποίος υποχώρησε στη Γραβιά. Οι Έλληνες τον κατεδίωξαν και τον ανάγκασαν να επιστρέψει στη Λαμία.
Όταν την Επανάσταση φώτισε η μεγάλη φυσιογνωμία του Καραϊσκάκη, ο Νάκος Πανουργιάς τάχθηκε στο πλευρό του, τον ακολούθησε σε όλες τις εκστρατείες και διακρίθηκε σε όλες.
Συνέχισε την πολεμική του δράση μέχρι το τέλος του Αγώνα και έδωσε την τελευταία του μάχη στη Πέτρα της Βοιωτίας το 1829, όπου και έδειξε μεγάλη γενναιότητα.
Ο Ιωάννης Πανουργιάς έχει και πολιτική δράση:
Πληρεξούσιος της Άμφισσας στην Εθνοσυνέλευση του 1843 . Τιμήθηκε από τον Όθωνα με τον βαθμό του υποστράτηγου. Από την έναρξη της συνταγματικής βασιλείας το 1844 μέχρι τον θάνατό του ήταν βουλευτής Παρνασσίδος.
Το 1854 ως στρατιωτικός ηγέτης σώματος εθελοντών με το βαθμό του υποστράτηγου, τάχθηκε με το μέρος των υπόδουλων της Θεσσαλίας και πολέμησε αποτελεσματικά στη περιοχή του Αλμυρού.

Επιστολή του Νάκου Πανουργιά και του Κωνσταντίνου Δυοβουνιώτη στον Δ. Χατζίσκο που του εξηγούν τα σχέδια τους να επιτεθούν στο Δομοκό. 

Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2012

Το αποτύπωμα των ημερών

Ο Δημήτρης Γκιούλος γεννήθηκε στην Άμφισσα το 1984. Είναι φοιτητής στο Μαθηματικό Πατρών, ενώ ασχολείται και με τη φωτογραφία. Πρόσφατα εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο, μια συλλογή έντεκα διηγημάτων με τίτλο: Δι άρλεκιν πάροντι και άλλες καταστάσεις από τις εκδόσεις Χαραμάδα. 


«Πάντα έγραφα, ως μέσο αποσυμπίεσης αλλά και ως μέσο μιας λιγότερο ‘άμεσης’ αλλά πιο μεστής και φιλτραρισμένης έκφρασης και σχόλιου για αυτά που συνέβαιναν γύρω μου, αλλά και μέσα μου. Ο Δεκέμβρης του 08' και το ‘αποτύπωμα’ που άφησε, έκανε αυτή την ανάγκη οργανική. Τα κείμενα είναι μια συλλογή σκέψεων από το Δεκέμβρη του 08' μέχρι τον Οκτώβρη του 2010. Οι ήρωες-καρικατούρες , ψάχνουν να βρουν μια λύση στο αδιέξοδο της ύπαρξης τους, είναι πρωταγωνιστές των ιστοριών, αλλά όχι των ζωών τους, οι οποίες έχουν κλαπεί.
Σήμερα τα πράγματα είναι χειρότερα από τον Οκτώβρη του 2010 που τελείωσε το βιβλίο, και η ανάγκη μου να γράφω παραμένει η ίδια και μεγαλύτερη. Έζησα και ζω τις πλατείες από μέσα για αυτό αφήνω την κριτική σε αυτούς που είναι έξω από τον χορό. Όταν ζεις κάτι δε μπορείς παράλληλα να γράφεις και για αυτό. Πάντως είδα μάτια να λάμπουν και γροθιές να σφίγγουν, και είμαι από τη φύση μου ονειροπόλος, οπότε θα μου επιτρέψετε όσο κι αν γκρινιάζω να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο.
Τέλος λέω να κλείσω όπως στο οπισθόφυλλο του βιβλίου. Επειδή εκεί έξω υπάρχουν πολλοί που θέλουν το ‘καλό’ μας, σκεφτείτε προσεκτικά σε ποιους θα το εμπιστευτείτε. Τα λέμε σε κάποιο δρόμο, σε κάποια γειτονιά».


Τα περιεχόμενα του βιβλίου Δι άρλεκιν πάροντι και άλλες καταστάσεις όπως τα συνοψίζει ο ίδιος:

Μια ιστορία Χριστουγέννων: Μια φωτιά σε μια φάτνη, μια φωτιά στην ψυχή μας που καίει στα μάτια μας.

Το βουκολικό: Ένας έρωτας που δεν ευοδώθηκε και μια «Πηνελόπη» που περιμένει πάντα εκεί.

Δι άρλεκιν Πάροντι: Σεξ και αίμα, χρήμα και διαφθορά, μετανάστες, πεινασμένα καγκουρό και γριές κότες, κονσερβοκούτια και πηγάδες. Α, και μια χρήσιμη συμβουλή για κάμπινγκ.

Το τρένο των 03:22: Σίγουρα σας έχει τύχει... Τι; Όχι; Χμ, μάλλον αυτό θα πρέπει να το κοιτάξω με κάποιον ειδικό.

Φωτογράφος...: Εσωτερικές αναζητήσεις, χόμπι και παράνοια (κατά το τσάι και συμπάθεια).

Κρέμα;: Βασισμένο σε αληθινή ιστορία. Αλήθεια, γιατί τη βρίσκουμε με υποκατάστατα;

Πλισέ κλισέ: Πώς εφευρέθηκαν τα κλισέ και οι φούστες πλισέ; Ποια ήταν η σατανική ιδιοφυία πίσω από όλα; Αυτές και άλλες ερωτήσεις δε θα απαντηθούν εδώ. Εδώ θα μιλήσουμε για τρομοκρατία και ξανθιές παρουσιάστριες, απωθημένα και φυλακή, και εκείνα τα γαμημένα 15 λεπτά δημοσιότητας.

8-0: Γιατί πάντα κρατάω σκορ στις αναμετρήσεις μου με το πεπρωμένο. Αν και το πεπρωμένο μπορείς να το αποφεύγεις και να το ξεγελάς. Με το πετρωμένο έχω ένα πρόβλημα, αυτό που έχει πετρώσει γύρω μου. Το πετρωμένο φυγείν αδύνατο. Θέλει να συγκρουστείς…

Ο Αυτόχειρας: Ένα επίκαιρο διήγημα... Εντάξει μαλακία τίτλος. Και μαλακία επιλογή να κάνεις. Αν θες σώνει και ντε να το κάνεις σωστά, πάρε μαζί σου και μια διμοιρία, ή μερικούς πολιτικούς. Πάντα με τη δύναμη της πειθούς των πράξεων-για να μη νομίζει κανείς πως σας προτρέπω να ζωστείτε με εκρηκτικά και να σκάσετε πάνω σε μια διμοιρία που προστατεύει τη Δημοκρατία μας. Ντροπή σας και μόνο που το σκεφτήκατε!

Κάποιες σκέψεις για την αγάπη: Ένας φόρος τιμής στον Μπουκόφσκι και το Χρόνη Μίσσιο που σίγουρα τα είπαν καλύτερα από μένα.

Ένας συγγραφέας, καταστάσεις ομηρίας και «ένα happy end»: Άλλωστε όλες οι ιστορίες πρέπει να έχουν ένα ευτυχισμένο τέλος. Απλά, το τι είναι ευτυχία είναι σχετικό για τον καθέναν από μας, και καθόλου μα καθόλου στατικό.


Δεκέμβρης 

του Δημήτρη Γκιούλου 

«Πήρα σήμερα το σημειωματάριο, το μικρό, αυτό που σημειώνω ιδέες όταν το ‘χω μπροστά μου, και πριν τις πάρει για πάντα μακριά το πρόωρο alzheimer’s (έτσι ονομάζω τη μόνιμη τρικυμία στη θάλασσα του μυαλού μου), και σαν άλλος Doctor Frankenstein θα προσπαθήσω με αυτά τα κομμάτια να φτιάξω ένα “τέρας”. Το αν θα έχει λογοτεχνική ψυχή δε το εγγυώμαι, το μόνο που μπορώ να διαβεβαιώσω είναι πως θα βρωμάει αλκοόλ και θάνατο.
«H βαρβαρότητα θα ανακοινωθεί ψιθυριστά, την ώρα που εμείς θα ουρλιάζουμε κοινοτυπίες». Τις μεγαλύτερες αλήθειες δε θα τις βρει κανείς στα βιβλία, στους τοίχους θα τις βρει, οι τοίχοι είναι το εργαλείο του άνεργου, ο καμβάς του απελπισμένου, το όπλο του κατατρεγμένου να ακουστεί, να νιώσει ότι η φωνή του υπάρχει, και ότι είναι τόσο δυνατή που θα τη δουν κάποιοι, αφού κανείς πια δε μπορεί να την ακούσει.
Σήμερα, που οι εφιάλτες αμπαλάρoνται με ωραία, γιορτινή συσκευασία και πωλούνται σα λαχταριστά, σπαρταριστά, γιορτινά όνειρα. Ας βάλουμε φωτιά λοιπόν σ’ αυτούς τους φανταχτερούς εφιάλτες, φωτιά από τις μεγάλες νίκες του παρελθόντος, από τους δικούς μας Προμηθείς, τρίψτε τα χέρια σας, ακονίστε τις ματιές σας, κάθε σπίθα είναι πολύτιμη για να γίνει η πυρκαγιά που θα μας λυτρώσει όλους.
Παράξενος μήνας ο Δεκέμβρης. Μπαίνει ο χειμώνας με τα αρώματα του, αλλά εγώ μετράω νεκρούς, και θυμάμαι φωτιές. Νεκροί δικοί μου και νεκροί “δικοί μου”, εκεί στη γωνία τώρα και πουθενά, στη γωνιά τώρα και πάντα, στην οδό Αλέξη Γρηγορόπουλου, σ’ έναν επαρχιακό δρόμο, ή σ’ ένα σπίτι. Σ’ ένα σπίτι σκοτεινό, ακατοίκητο, από αυτά που βλέπουμε περπατώντας το χειμώνα, ή περνώντας με το ταξί κάποιο βροχερό βράδυ. Και ξέρεις, θυμάσαι κοιτώντας το, πως η αξιοπρέπεια δεν εξαγοράζεται και πως ποτέ δε θα μας έχουν ολόκληρους αν εμείς δε το θελήσουμε. Κι από την άλλη, φωτιές. Η φωτιά του καστανά, η φωτιά στο τζάκι, και η άλλη στους κάδους, στους δρόμους, στο δέντρο και στη φάτνη, ανακοινώνοντας ματαιώσεις γιορτών στις πόλεις των σκυθρωπών ανθρώπων μιας και δε γίνεται να προχωράει ο χρόνος, ο πραγματικός χρόνος, όταν οι ζωές μας ματαιώνονται καθημερινά. Φωτιές για να ξεπαγώσουν και να “τρέξουν” τα όνειρα. Στη σκέψη μας, στο κορμί μας. Έστω και για λίγο.
Για άλλους είναι γεννήσεις και χαρές για μένα είναι θάνατος και φωτιές, και ανάγκη για οξυγόνο, και καθάριο αέρα. Κάθε Δεκέμβρη λοιπόν θα θυμάμαι αυτό που έγραψε ένας φίλος και θα γίνομαι αυτό που με προέτρεψε, “το τέρας στη γιορτή τους”, και κάθε χρόνο ξανά, μέχρι την τελική νίκη, γιατί ακόμα κι αν είσαι ο Δρ. Frankenstein, αν δε δώσεις κομμάτι απ’ την ψυχή σου το τέρας δε θα ξυπνήσει ποτέ, και μεις θα περνάμε τους Δεκέμβρηδες μας κάνοντας μνημόσυνα, μέσα μας, και έξω στους δρόμους.
Καλώς ήρθες μπάσταρδε…»

Μια ιστορία

του Δημήτρη Γκιούλου 

«Ξημέρωνε Χριστούγεννα, άδεια η πλατεία. Μόνο αυτός εκεί. Αυτός και το μεγάλο κατασκεύασμα στο κέντρο της. Μια φάτνη. Ήταν αποφασισμένος, θα έβαζε φωτιά σ' αυτό το τερατούργημα που κάλυπτε τη μισή πλατεία. Είχε όλους τους λόγους. Τους του είχε δώσει η κοινωνία του. Η κοινωνία που τον μεγάλωσε μέσα στην αδιαφορία. Την έλλειψη των γονιών του από το σπίτι, τα φροντιστήρια, το άγχος των εξετάσεων, τα πισώπλατα μαχαιρώματα, την αποξένωση, την αδικία. Μια κοινωνία που τον έκανε κυνικό πριν από την ώρα του και που τώρα θα πλήρωνε γι αυτό.
Μέσα στη φάτνη ήταν ένα νεογέννητο. Ομοίωμα φυσικά, αλλά και πάλι, ομοίωμα ενός νεογέννητου. Δεν τον ένοιαζε όμως μιας και στο όνομα αυτού του νεογέννητου γίνεται η μεγαλύτερη προπαγάνδα στην ιστορία της ανθρωπότητας δύο χιλιάδες χρόνια τώρα. Άλλωστε, αυτό το νεογέννητο είχε τη μαγική ιδιότητα, αφού πρώτα πέθαινε, να ανασταίνεται κάθε χρόνο, εκεί στον Απρίλη-Μάη.
Στην τσάντα του «ήρωα» μας ένα ARGOODAKI που αγόρασε για να μπορέσει ακόμα ένα ορφανό παιδί να ενταχθεί στην στρατιά των ημιαπασχολούμενων ενηλίκων αυτής της χώρας. Το ARGOODAKI στην τσάντα γέλασε ειρωνικά. “Χα! Σιγά μη το κάνεις...” Κάθε φορά η ίδια ιστορία. Ποτέ σου δε θα μπορέσεις να βγεις από την «κανονικότητα». Στα χέρια του ένα γυάλινο μπουκάλι κόκα-κόλα, ναι αυτής που σπονσοράρει τον Αη-Βασίλη εδώ και χρόνια,. Μέσα στο μπουκάλι, βενζίνη SHELL και τα όνειρα του. Όνειρα μιας καταναλωτικής κοινωνίας που πια δεν ήξερε αν υπήρξαν ποτέ δικά του, ή αν κάποιος, κάπου κάποτε, τα κατασκεύασε πριν από αυτόν γι αυτόν. Γι' αυτό και είχε σκίσει το αγαπημένο μπλουζάκι του ADIDAS για να το κάνει στουπί. Εκείνη τη στιγμή λάτρευε αυτόν το μικρό ανόητο συμβολισμό, και έστω και για λίγο, ένιωθε ελεύθερος, ένας μικρός θεός. Του έβαλε φωτιά και το πέταξε. «Σας πολεμάω με τα όπλα σας καριόληδες», σκέφτηκε.
Το μπουκάλι, έπεσε πάνω στη φάτνη, και το κατασκεύασμα άρπαξε αμέσως. «Τι ωραία εικόνα αυτή η φωτιά» σκέφτηκε. Δεν έφυγε, δεν τον ένοιαζε, κάθισε να απολαύσει το θέαμα. Ήταν από εκείνες τις φωτιές που καίνε για να αναγεννήσουν. Και έτσι ένιωθε. Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια ένιωθε ζωντανός μέσα του, άκουγε την καρδία του να χτυπάει, ένιωθε το αίμα να κυλάει στις φλέβες του, και το πρόσωπο του να ζεσταίνεται από την κάψα της φωτιάς.
Ίσως αν κάψουμε όλα τα σύμβολα στο όνομα των οποίων λειτουργούμε ίσως τότε πραγματικά να νιώσουμε ξανά, ελεύθεροι και ζωντανοί. Στο μυαλό του στριφογύριζε μια φράση «όσα περισσότερα έχεις, τόσο λιγότερο κατέχεις τον εαυτό σου». Πλέον, έστω και για λίγο είχε βγει από αυτό το τριπάκι.
Οι πρώτοι άνθρωποι είχαν ήδη φτάσει φωνάζοντας και προσπαθώντας να σβήσουν τη φωτιά, ενώ από μακριά ακούγονταν σειρήνες να πλησιάζουν. Αν κοιτούσες όμως προσεκτικά, θα έβλεπες κι άλλους, όχι πολλούς, με ένα αινιγματικό χαμόγελο στα χείλη και με μάτια να λάμπουν. Δε μπορούσες να πεις όμως για ποιο λόγο, απλά έβλεπες μια φωτιά να καίει, μια φωτιά όμοια με αυτή που έκαιγε τη φάτνη. Μια φωτιά που επιτέλους ξανάκαιγε μέσα τους, και που δύσκολα θα την άφηναν να ξανασβήσει

Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2012

Στη σκηνή της ιστορίας


Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος (27 Απριλίου 1935 - 24 Ιανουαρίου 2012), υπήρξε ένα μοναδικό παράδειγμα στον κινηματογραφικό κόσμο και μάλιστα σε διεθνές επίπεδο. Η μοναδικότητά του έγκειται όχι τόσο στο αχειροποίητο της ομορφιάς των εικόνων του όσο στο πλαίσιο μέσα στο οποίο ενέτασσε τη θεματική των ταινιών του. Σε αντίθεση με πολλούς σύγχρονους καλλιτέχνες το ενδιαφέρον του εστιαζόταν πάντα στη μεγάλη κλίμακα, στη σκηνή της ιστορίας, στις πανανθρώπινες αγωνίες και στην ελπίδα για ένα πιο ανθρώπινο αύριο. Μια ελπίδα όμως μετέωρη και όχι υπαγορευμένη από κάποιο πολιτικό ιδεολόγημα, απεναντίας απογοητευμένη απ’ αυτό.
Το Εν Αμφίσση τον αποχαιρετά αναρτώντας εδώ ένα απόσπασμα από την εμβληματική του ταινία Ο θίασος, (1975), όπου τα συγκεκριμένα της πλάνα γυρίστηκαν στο ιστορικό καφενείο Πανελλήνιον επί της πλατείας Κεχαγιά στην Άμφισσα.

Τετάρτη, 25 Ιανουαρίου 2012

Η επανάκτηση του παρελθόντος

 
Το Εν Αμφίσση ενδιαφέρεται να δημιουργήσει στη σελίδα του ένα ψηφιακό αρχείο από παλαιές φωτογραφίες της Άμφισσας, (προ του 1960), που να αναπαριστούν το τοπίο, το δημόσιο χώρο της πόλης, τα καφενεία της εποχής, τα καταστήματα, τις βιοτεχνίες, τις γιορτινές συνάξεις, τις εργασίες στον ελαιώνα… Όποιος θέλει να συμβάλλει στη δημιουργία του δεν έχει παρά να ψηφιοποιήσει, (σκανάρει), τις φωτογραφίες που έχει στην κατοχή του και να τις στείλει στο e-mail του blog: en.amfissi@yahoo.gr 

Ο πιο καλός μαθητής!

Γυμναστικές επιδείξεις στο Εθνικό
Στάδιο Αμφίσσης (1957)

Γυμναστικές επιδείξεις στο Εθνικό
Στάδιο Αμφίσσης (1957)

Δημήτρης Ζαχαρόπουλος στη
λαμπαδιδοδρομία για τους Ολυμιακούς
Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο - των ναζί...- οι
οποίοι μετά από λίγα χρόνια των σκότωσαν
στις Καρούτες για να τον ευχαριστήσουν...

Επίσκεψη Σοφίας της γαλαζοαίματης
στην Άμφισσα παρουσία ντόπιων αρχόντων και
λοιπών παρατρεχάμενων 1962

Συνεργείο αυτοκινήτων στην Άμφισσα
εκεί όπου σήμερα βρίσκετε η οικία του
Γεωργίου Λιασή - 1953

Αθανάσιος Ζαχαρόπουλος (δεξιά) μαζί με
κάποιο φίλο του στις 25-3-1957 στη Λεωφόρο
Σαλώνων πάνω από την πλατεία Ησαΐα.


Ο πιο καλός ο μαθητής...  1951

Από το φωτογραφικό αρχείο του Γρηγόρη Καραΐσκου. 

Δευτέρα, 2 Ιανουαρίου 2012

Στη σαγήνη του άλλου

Από τις εκδόσεις Σμίλη κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Αποστόλη Αρτινού, Τα γράμματα της Ντόρας. Ακολουθεί το κείμενο από το οπισθόφυλλο του βιβλίου αλλά και μια σύντομη συνομιλία που είχα μαζί του στο chat του facebook: 


Τα γράμματα της Ντόρας είναι ένα μυθιστόρημα βασισμένο σε μια ερωτική αλληλογραφία. Γράμματα υπαγορευμένα εξ ολοκλήρου απ’ τη μυθολογία του έρωτα και τη σαγήνη του άλλου. Από ποια θέση μιλά ο ερωτευμένος; Πού απευθύνεται όταν ο άλλος είναι απών;

«Όταν άρχισα να διαβάζω τα γράμματα ήξερα λίγα πράγματα γι’ αυτήν, μόνο ότι ήταν γιατρός, διορισμένη στις αρχές του ’50 στην Άμφισσα, μια ιδιόμορφη προσωπικότητα, κάπως αντικομφορμιστική, και ότι η σχέση της με τον Φώτη υπήρξε τρικυμιώδης. Διαβάζοντάς τα δεν έμαθα και περισσότερα, η ερωτική αλληλογραφία δεν πληροφορεί, απλώς μιλά, μιλά σε αυτόν που δεν μιλά, που κρύβεται μέσα στους αδύναμους αντικατοπτρισμούς του. Τον Φεβρουάριο του ’55 η Ντόρα φεύγει από την Άμφισσα γιατί διορίζεται στα Τρίκαλα. Δεν πηγαίνει όμως αμέσως, μένει για λίγες μέρες στο πατρικό της στην Αθήνα, απ’ όπου και τα πρώτα της γράμματα προς τον Φώτη. Οι επιστολές αυτές στέλνονταν ταχυδρομικά αλλά και με το λεωφορείο του ΚΤΕΛ. Έμπαιναν μέσα σ’ ένα βιβλίο και ταξίδευαν. Δύο-τρία γράμματα τη μέρα. Ήθελε να πληροφορεί τον Φώτη για την κάθε στιγμή της. Η αλληλογραφία τους θα διαρκέσει έναν ολόκληρο χρόνο. Θα ξενυχτά γράφοντας. Θα του μιλά, σχεδόν καθημερινά, παράφορα, όπως κάθε ερωτευμένος. Θα θυμάται, τα χρόνια που πέρασαν μαζί, τις τρυφερές τους στιγμές, τις εντάσεις, τη συμφιλίωση που ακολουθούσε, το τοπίο του ελαιώνα, τα σοκάκια της πόλης. Ο Φώτης θα σιωπά. Πώς αλλιώς…»


Εν Αμφίσση. Σ’ ευχαριστώ πολύ κατ’ αρχήν που δέχθηκες να μιλήσουμε για το νέο σου βιβλίο.

Απ. Αρτινός. Κι εγώ σ’ ευχαριστώ για το ενδιαφέρον. Αν και ομολογώ ότι μου είναι λίγο δύσκολο να καταλάβω πως θα κάνουμε από δω μια τέτοια κουβέντα, αλλά θα χει πλάκα.

Εν Αμ. Ας προσπαθήσουμε. Χαρακτηρίζεις "Τα γράμματα της Ντόρας" μυθιστόρημα, ενώ όπως αφήνεις να φανεί είναι ένα αρχειακό υλικό, μια αλληλογραφία εποχής.

Απ. Α. Δεν έχει σημασία αυτό, σημασία έχει ο υποτιτλισμός του: Μυθιστόρημα.

Εν Αμ. Δηλαδή;

Απ. Α. Η αλληλογραφία αυτή, στην πραγματικότητα τα γράμματα μιας γυναίκας, ήταν απλώς το εναρκτήριο λάκτισμα, το καταγωγικό υλικό αυτού του μυθιστορήματος, από κει και πέρα όμως αυτό που διαβάζει ο αναγνώστης δεν είναι ένα αρχειακό υλικό, όπως λες, αλλά η λογοτεχνική του εκτροπή. Δεν μου είναι εύκολο να το εξηγήσω τώρα αυτό από δω μέσα, πρόκειται όμως για μια μοντερνίστικη χειρονομία μεταγραφής ενός readymade υλικού, η μετατόπιση ενός λόγου, ο εκτοπισμός και εντοπισμός του σε μια άλλη τοπική, σ’ ένα εντελώς άλλο πεδίο. 

Εν Αμ. Υπάρχει προηγούμενο;

Απ. Α. Ε φυσικά, τίποτε στις μέρες μας δεν είναι παρθένο … Το μυθιστόρημα «Στοιχεία για τη δεκαετία του 60», του Θανάση Βαλτινού για παράδειγμα, είναι ένα παρόμοιο εγχείρημα. Υπάρχουν κι άλλα. 

Εν Α. Αυτά τα γράμματα εσύ τα επεξεργάστηκες στη συνέχεια; 

Απ. Α. Τα επεξεργάστηκα λίγο αλλά θα μπορούσα να μην τα πείραζα και καθόλου. Σημασία έχει αυτό που σου έλεγα πριν, η μετατόπιση αυτού του υλικού σε μια άλλη σκηνή, στη σκηνή της λογοτεχνίας. Μοιάζει ίσως να είναι μια ελάχιστη χειρονομία αλλά πίστεψε με είναι αποκαλυπτικών διαστάσεων. 

Εν Αμ. Πότε κατάλαβες ότι αυτά τα γράμματα ήθελαν τη λογοτεχνική τους μεταγραφή όπως λες;

Απ. Α. Από την πρώτη ματιά που τους έριξα, έδειχναν ότι ήθελαν να πάνε αλλού. Μου αποκάλυψαν έναν άλλον ορίζοντα, πέρα απ’ αυτόν που εσώκλειαν, έναν μυστικό κόσμο. Δεν μ’ ενδιέφεραν και πολύ τα ανεκδοτολογικά τους στοιχεία, όσο η μυθολογική σκέψη που τα υπαγόρευε. 

Εν Αμ. Ποια ήταν αυτή;

Απ. Α. Η μυθολογία του έρωτα, ο αδύνατος άλλος. Είναι αποκαλυπτικά πάνω σ’ αυτό. Όπως και σε άλλα, που εμένα όμως δεν με πολύ ενδιέφεραν, όπως σου είπα. Γι αυτό και οι κειμενικές μου παρεμβάσεις σ’ αυτές τις επιστολές είναι ας πούμε ψυχαναλυτικής φύσεως, αν και δεν είναι ακριβώς έτσι. 

Εν Αμ. Υπάρχουν όμως μόνο τα γράμματα της Ντόρας. Γιατί αυτό;

Απ. Α. Γιατί μόνο αυτά τα γράμματα έφθασαν στα χέρια μου αλλά και για έναν ακόμη λόγο, ίσως πιο σημαντικό, η ερωτική αλληλογραφία δεν έχει παραλήπτη ακόμη και όταν ο ταχυδρόμος τον βρίσκει.:-)

Εν Αμ. Είναι η οπτική που αλλάζει το αρχικό σου υλικό σε τέχνη; 

Απ. Α. Είναι η στάση σου απέναντι σ’ αυτό, η απόφαση της εκτροπής του. Στην προκειμένη περίπτωση βέβαια επειδή είχα να κάνω με μια ερωτική αλληλογραφία δεν χρειάστηκε να το εκτρέψω και πολύ εγώ, το πράγμα φώναζε από μόνο του που ήθελε να πάει: στον τόπο των αδύνατων εξομολογήσεων. Μια προνομιούχα περιοχή για τη λογοτεχνία. 

Εν Αμ. Πως ήρθαν αυτά τα γράμματα στα χέρια σου;

Απ. Α. Δεν θα σου πω…:-) 
Ο Kittler λέει κάπου ότι η λογοτεχνία είναι μια κατασκοπεία με άλλα μέσα, οπότε δεν μπορώ να δώσω περισσότερες πληροφορίες πέρα απ’ αυτές που δίνει το ίδιο το βιβλίο. 

Εν Αμ. Αναζητώ το ιστορικό των αλλαγών που έχει υποστεί το αρχικό σου υλικό στη μετάλλαξη του από ιστορικό σε λογοτεχνικό κείμενο.

Απ. Α. Εγώ πάντως δεν είμαι ιστορικός. Παρ’ όλα αυτά μπορεί κάποιος να αναγνωρίσει εκεί μέσα έναν ολόκληρο κόσμο, τα ασφυκτικά πλαίσια μιας μικρής επαρχιακής πόλης της δεκαετίας του 50. Ένα απόλυτα εχθρικό, απωθητικό περιβάλλον, όπου η Ντόρα όμως το αντιμάχεται γενναία. 

Εν Αμ. Η ιστορία, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, λαμβάνει χώρα στην Άμφισσα του 50. Ναι; 

Απ. Α. Κάπως έτσι. 

Εν Αμ. Άρα πρωταγωνιστεί και η πόλη στο βιβλίο σου. Πόσο έχει αλλάξει από τότε η Άμφισσα;

Απ. Α. Η πόλη δεν πρωταγωνιστεί, ούτε καν η Ντόρα, που διαβάζουμε τα γράμματα της, πρωταγωνιστεί όμως ο Φώτης, ο απών παραλήπτης αυτών των επιστολών, ο αδύνατος Άλλος, που λέει ο Lacan, Αυτό το ερωτικό αδιέξοδο είναι που έχει σημασία σ’ αυτό το μυθιστόρημα και τίποτε άλλο. Το αδύνατο, που είναι και το Πραγματικό ίχνος της κάθε σχέσης. Η Ντόρα αναγνωρίζεται σ' αυτές τις σελίδες ως ένα αρχετυπικό ερωτικό complex. Κατά τ’ άλλα η Άμφισσα δεν νομίζω ότι έχει αλλάξει και πολύ από τότε, μοιάζει να είναι ακίνητη μέσα στον χρόνο, μπορεί και ανίκητη. 

Εν Αμ. Σ’ ευχαριστώ πολύ Αποστόλη γι αυτές τις σκέψεις και εύχομαι καλή επιτυχία στο βιβλίο σου.

Απ. Α. Σ’ ευχαριστώ πολύ κι εγώ.


[Τα κείμενα που διαβάστηκαν στην επίσημη παρουσίαση του βιβλίου στην Αθήνα μπορείτε να τα διαβάσετε ΕΔΩ.]

Τρίτη, 29 Νοεμβρίου 2011

Η ποιητική του εικαστικού Λόγου

στο έργο του Γιώργου Σκυλογιάννη


Επιστροφή

επέστρεφε...
στον κόσμο μόνωσης
οδύνης...κυοφορίας
ευρηματολογικά
.......
τις ρωγμές της απουσίας
ενσάρκωσε
τις θρυμματισμένες προσευχές
ανακύκλωσε
αλώβητη/απέρριτη/εκμαυλισμένη
διαβρωμένα ευρήματα
αγάπης
αιμορραγούσας
ανέσυρε....
ως
διαπίστωση/ανάγνωση/αναδρομή....


Yzor

Λευκό χαρτί
λέξεις λευκές
και
το χρώμα!
.........σχήματα λευκά
ο τοίχος λευκός
το μολύβι
ακίνητο
παλινδρομεί
λευκοποιει!
η μορφή σου μακρινή
λευκή κι αυτή!
άραγε...!!!
άρα....!!
η
διεκδίκηση
του απέραντου αυτού λευκού
ροζολευκεί.


Croquis...

Κάρβουνο..
οι γραμμές της μορφής σου!!
σβήνουν...
αποκαλύπτουν
το λευκό!
λαμπρές υπενθυμίσεις..
αποτρέπουν
το βαρύ
ανεπάντεχο μαύρο!!
και τις ενδιάμεσες ζώνες
του γκρι..
διαβαθμίσεις του άδηλου
ακατονόμαστου χρονικού ορίου
της
παραδοχής..
της
αυταπάτης...
της
πληγής...


Αλεξικές...

Οι λέξεις
ως λέξεις
μόνο λέξεις...
μεταγλωττικές
μυσταγωγικές..
προφητικές
Τα σύμφωνα σας οριοθετώ!
στα φωνήεντα ακροβατώ...
Λέξεις πλησμονικές
πληγηκές..
κτητικές!
αναλέξεις,συνδιαλέξεις
έξεις....
πίσω από τις λέξεις...
Αλέξης!
Λέξεις λιτές,εμπειρικές
λεξικομπαμπινιώτικες!
αιχμηρές,οριακές
ενδιαμεσολαβητικές...
Λέξεις προσευχές
ευλαβικές,προστατευτικές..
λέξεις μόνο για λέξεις!
Ενδωπληκτρομοναδιπτοδιαγραμμτοκυκλοθυμικές
δυσλεξικές
ετερόκλητες,ιεραρχικές..
Λέξη προς λέξη
στερεοφωνικά
εκπροθεσμικά,πυολογικά..
κι άλλες λέξεις....
στοχαστικές
επιδημικές,χολερικές
παρακμιακές.ισοπεδωτικές
ωρολέξεις
χωρολέξεις..
Ανθρώπου λέξεις
ερωτικές!
σαρκικές..
συμβολικές..
Οι λέξεις των λέξεων!!
ύμνοι στις λέξεις..
Ω!Λέξεις...!


"Η ζωγραφική του Γιώργου Σκυλογιάννη, υπήρξε πάντα ένα εγχείρημα μιας ποιητικής εικαστικής αφήγησης και γλωσσοπλασίας, μιας ποικιλίας μορφοπλαστικών διατυπώσεων στοχασμού και συναισθημάτων, μέσω της καλλιτεχνικής πράξης. Η υλική υπόσταση και δομική συγκρότηση των γλυπτικοζωγραφικών του έργων, εμπλέκοντας το ίχνος, τη μνήμη, τη φθορά, τη σήψη, διαμορφώνουν την ποιητική εικαστική του φρασεολογία, προσδιορίζοντας την ποιητική της εικόνας του.

Η σύγκληση του εικαστικού με τον ποιητικό του λόγο ενυπάρχει ως δομικό νοηματικό και τεχνικό συστατικό στα έργα του καλλιτέχνη, έτσι ώστε να διευρύνει την διαλογικότητά του, τις συνθήκες υποδοχής και αλληλοεπαναδιαπραγμάτευσης της επιρροής και διεισδυτικής εμβέλειάς του και να επιταχύνει τις συμπτώσεις, ταυτίσεις, μεταβιβάσεις, μεταθέσεις, συνδέοντας τελικά τον ενδογλωσσικό εικαστικό λόγο, μέσα από σχέσεις καταγωγής, με την αφορμή εκφοράς του.

Μέσα από την γλωσσική-ποιητική υπόστασή του, το έργο προσεγγίζει τον θεατή και ο κειμενικός ποιητικός λόγος διαμεσολαβεί υποβοηθώντας στην υποδοχή του εξω –κειμενικού λόγου. Μειώνοντας την απόσταση αποδέκτη –εκφερόμενου, ο κάθε ποιητής κατασκευάζει την δική του λεκτική εικόνα, στο πολυφωνικό εννοιακό σύστημα, με μία διαλογική και διαλεκτική σχέση, αναδεικνύοντας τα διάφορα επίπεδα αλληλεπίδρασης που μπορεί και να επικαλύπτονται.

Ως αντικείμενο εκφοράς αυτού του Λόγου, η εμπλοκή του αναπαραστατικού με τον λεκτικό κώδικα και το απρόβλεπτο ξαναπλάσιμο που η εικαστική πράξη επιβάλλει στο καταστάλαγμα των γνώσεων, με δράσεις, αναπλάσεις, μεταβιβάσεις, μεταθέσεις, αναγνωρίσεις, ταυτίσεις, παύσεις και αποσιωπήσεις της ποιητικής του εικαστικού του Λόγου. Με τη διαμεσολάβησή τους και ενεργοποιώντας συμπαραδηλώσεις εμβαθύνουν προσφέροντας εκκινήσεις για πολυσήμαντες ερμηνείες σημαινόντων και σημαινομένων, επιδράσεις άρθρωσης μεταξύ σημείου και αναφερομένου, που όχι μόνο δεν αποδυναμώνουν την εικόνα αλλά και την ενισχύουν.

Στη συνέχεια της δουλειάς του, ο μορφικός συλλογισμός εγγράφεται στον εικαστικό του λόγο, που συνεχίζει να είναι οντολογικός ως τη μετεξέλιξη της έρευνάς του. Αυτή τη φορά επιστρέφει στη μορφή, με αντίστροφη μετατόπιση στον τρόπο σύλληψης, ξανά από το αφηρημένο στο παραστατικό, όμως με τελείως διαφορετικό τρόπο διαχείρισης, διατύπωσης, αναμόρφωσης, που βασίζονται σε γνωστικά πορίσματα πάνω σε ζητήματα υφής, όγκου, μορφής, ύλης και Λόγου.

Οι αχειραγώγητες γλυπτοζωγραφικές του φόρμες και εμμονές, ως ζωγραφικές φράσεις, με μια κατευθυνόμενη χειρονομία, μια παλίμψηστη γραφή με ετερόκλιτα υλικά και διεργασία με συναρμογές, συναρμολογήσεις, ανάγλυφα, εκδορές, διαγραφές, συμπυκνώνουν την αποτύπωση της μνήμης, του πάθους και του συναισθήματος μορφοποιώντας τελικά, την ποιητική συμβολική ισχύ του εικαστικού του λόγου."

Μαρία Κενανίδου

Κυριακή, 20 Νοεμβρίου 2011

Στο συνοικισμό

ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ 1960
ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ 1952

ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ 1967

ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ ΓΑΖΗ

ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ (ΜΠΑΡΜΠΑΓΙΩΡΓΟΣ) 1940

Από το φωτογραφικό αρχείο της Κάτιας Καλογιάννη

Δευτέρα, 7 Νοεμβρίου 2011

Με φόντο την πόλη.


Στην κάτω πλατεία, στο βάθος το κάστρο.

Η Άμφισσα και ο ελαιώνας της από ψηλά.

Με φόντο τη πόλη.

Απ' τα πρώτα αυτοκίνητα.

Κρασομαχίες

Εκεί που τώρα είναι ο ελαιώνας.

Στη λεωφόρο Σαλώνων.

Από το φωτογραφικό αρχείο του Νίκου Αβραμίκου.

Στην οδό Κεχαγιά






Από το φωτογραφικό αρχείο του Νίκου Αβραμίκου.

Εκπαίδευση

ΔΕΥΤΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΕΚΑΕΤΙΑ 1940-1

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΦΙΣΣΑΣ

ΠΡΩΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Από το φωτογραφικό αρχείο του Νίκου Αβραμίκου.

Τρίτη, 25 Οκτωβρίου 2011

Οι Αρχές

Η … εξέδρα των επισήμων στις 25 Μαρτίου 1955
Στο νεκροταφείο του Αη Γιάννη με τους τάφους του εμφυλίου - 1946-7

Ο φασιστικός χαιρετισμός στην πλατεία της Μητρόπολης - 1936

Λ. Γιδόγιαννος, Ε. Καπράλος, Δ. Ζουμάς, Ε. Φαρόπουλος και Α. Ταλαμάγκας


Η πρώτη φωτογραφία είναι του Ευάγγελου Παπούλια και οι άλλες τρεις του Φώτη Καλλία.